Sociale media moeten meer doen tegen online fraude, vinden banken

70 procent van alle online fraude begint op sociale media, blijkt uit onderzoek. Banken roepen big tech en social media-platforms daarom op om maatregelen te nemen om klanten te beschermen. Volgens de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zijn bedrijven als Meta, Google en TikTok onmisbaar bij het voorkomen van online fraude.

De totale schade van bankhelpdeskfraude steeg in 2025 met ruim 3 miljoen euro. Vorig jaar kwam de schade uit op maar liefst 25,8 miljoen euro. Phishing leidde in 2025 ook tot een hoger schadebedrag, namelijk 2,6 miljoen euro. In 2024 ging het nog om 1,8 miljoen euro. Dat meldt de NVB vandaag.

Hoewel de totale schade hoger uitviel, waren wel minder mensen slachtoffer van bankhelpdeskfraude. Het aantal daalde met 14 procent naar 5.900 personen. De NVB wijst hierbij op de inzet van campagnes en de media-aandacht voor de methodes die fraudeurs inzetten om mensen op te lichten.

“Banken willen deze fraude graag verder terugdringen, maar dat lukt alleen als alle partijen betrokken in de fraudeketen maatregelen nemen”, aldus de NVB. Daarbij doelt de vereniging op big tech en social media-platforms.

Fraude begint vaak op sociale media

De inzet van sociale media in de strijd tegen online fraude is noodzakelijk, concludeert NVB-voorzitter Medy van der Laan. Zij noemt online fraude een groot maatschappelijk probleem en hoopt dat sociale mediabedrijven willen helpen om de schade ervan verder terug te dringen. 

Als voorbeeld van een maatregel noemt zij het verwijderen van valse websites en nepadvertenties, waarvan er vele circuleren op sociale media. Zo bleek uit onderzoek van de Britse toezichthouder FCA dat er online in slechts één week tijd meer dan 1.000 illegale advertenties op Meta-platforms werden verspreid.

Dat sociale media een grote bron van fraudezaken vormen, bevestigt ook de politie. Gijs van der Linden, Teamleider Landelijk Meldpunt Internet Oplichting (LMIO) zegt: “De helft van de door de politie onderzochte aangiftes, waarbij sprake is van webwinkelfraude, vindt zijn oorsprong via platformen van Meta zoals Instagram en Facebook.

Tegen Het Financieele Dagblad verklaarde Meta zich niet te herkennen in de beschuldigingen richting de social media-platforms van het bedrijf. Onder Meta vallen Facebook, Instagram, WhatsApp en Threads.

Lager daglimiet en checkjegesprek

Niet alleen social media-platforms moeten maatregelen nemen om de schade door online fraude terug te dringen. Banken zetten zich al jaren in om fraude tegen te gaan. In 2022 was de totale schade door online fraude nog 50 miljoen euro, en dit bedrag is inmiddels flink teruggedrongen.

Wat de banken doen om hun klanten te beschermen? Eén van de maatregelen die zijn genomen is het verlagen van de daglimiet voor overboekingen. Ook is er nu een 4-uurs tijdslot bij het verhogen van de daglimiet. Dit voorkomt dat eenvoudig in één keer een groot bedrag naar een andere betaalrekening overgeboekt kan worden.

Klanten kunnen bij veel banken tegenwoordig ook gebruikmaken van de zogeheten checkjegesprek-functie. Met deze functie kunnen klanten controleren of zij echt door hun bank worden gebeld. Daarnaast wordt er binnen de Integrale Aanpak Online Fraude van het ministerie van Justitie en Veiligheid, gewerkt aan een initiatief tussen banken en telecombedrijven. Dit initiatief heet Line Busy en zou banken de mogelijkheid moeten geven om te controleren of iemand telefonisch in gesprek is tijdens het overboeken van geld.

Milou Ros

Milou Ros is werkzaam als financieel tekstschrijver. Zij schrijft teksten voor verschillende websites in de financiële dienstverlening en heeft een Bachelor Journalistiek van Hogeschool Windesheim te Zwolle behaald.