Bij inflatie wordt er gekeken naar de ontwikkeling van de consumentenprijsindex (CPI) in een maand ten opzichte van diezelfde maand een jaar eerder. Ook worden opeenvolgende maanden met elkaar vergeleken. Een andere term die geregeld voorbij komt is kerninflatie. Maar wat is kerninflatie precies en wat is het verschil tussen inflatie en kerninflatie?
Kerninflatie is een maatstaf voor de prijsontwikkeling van goederen en diensten, waarbij voedsel en energie buiten beschouwing zijn gelaten.
De Europese Centrale Bank (ECB) gebruikt de kerninflatie om te bepalen of het beleid aangepast moet worden. Kerninflatie geeft namelijk meer inzicht in de structurele prijsontwikkeling dan inflatie, doordat de prijs van energie en voedsel sterk kan schommelen.
Voor het berekenen van de kerninflatie worden de categorieën energie en voedsel dus niet meegerekend. De prijzen van producten binnen deze categorieën kunnen namelijk flink schommelen, onder andere door veranderende weersomstandigheden of geopolitieke ontwikkelingen. Een slechte oogst kan de prijs van bijvoorbeeld groenten al gauw opdrijven. Een ander voorbeeld zijn de hogere olie- en gasprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten, die op 28 februari begon na verrassingsaanvallen van Amerika en Israël op Iran. De daaropvolgende sluiting van een belangrijke vaarroute en de aanvallen op de olie- en gasinfrastructuur in omringende landen dreef de prijs van energie en brandstoffen in een rap tempo op, waardoor de adviesprijs van benzine zelfs een nieuwe recordhoogte bereikte.
Doordat de prijs van energie of voedsel onderhevig is aan flinke schommelingen, kan deze de inflatie in een maand al gauw flink verhogen of verlagen. Hierdoor kan een vertekend beeld ontstaan van de werkelijke prijsontwikkeling. Door deze categorieën dan ook weg te laten bij de berekening van inflatie, wordt een beter beeld gegeven van de daadwerkelijke prijsontwikkelingen. De ECB kan zo bepalen of de prijsstijgingen structureel zijn en of het nodig is om maatregelen te nemen.
Het verschil tussen inflatie en kerninflatie zit hem in de categorieën die worden meegenomen voor de berekening van de consumentenprijsindex. Bij inflatie worden alle categorieën, inclusief energie en voedsel, meegenomen. Dit geeft een beeld van de verandering in prijs in een maand, maar laat niet zien hoe structureel deze veranderingen zijn.
Bij kerninflatie worden de snel veranderende prijzen van voedsel en energie buiten beschouwing gelaten. Hierdoor ontstaat meer inzicht in de structurele prijsontwikkeling in een maand.
De ECB gebruikt de kerninflatie om het rentebeleid te bepalen. Dit beleid is van directe invloed op de spaarrente die spaarders ontvangen over hun spaargeld.
Bovendien geeft de kerninflatie weer hoe het gaat met de economie. Spaarders kunnen het kerninflatiecijfer naast hun spaarrente leggen, om te bepalen of deze hoger of lager is. Wanneer de kerninflatie hoger is dan de spaarrente die zij ontvangen, neemt de koopkracht van hun spaargeld af. Bij een spaarrente van 1,5% en een kerninflatie van 2,5% neemt de koopkracht dan af met 1,0%.